Tech NewsSecondary Memory เค्เคฏा เคนै?
Hard Disk (HDD), SATA SSD เคเคฐ เคฒेเคेเคธ्เค NVMe M.2 SSD เคा เคธंเคชूเคฐ्เคฃ เค्เคाเคจ, เคเคเคฆเคฎ เคธเคฐเคฒ เคญाเคทा เคฎें।
1. Secondary Memory เคी เคชเคฐिเคญाเคทा
เคैเคธा เคि เคนเคฎเคจे เคชिเคเคฒी เค्เคฒाเคธ (Primary Memory) เคฎें เคाเคจा เคฅा เคि RAM เคฎें เคฐเคा เคเคฏा เคกेเคा เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคฌंเคฆ เคนोเคคे เคนी เคกिเคฒीเค เคนो เคाเคคा เคนै। เคเคธे เคฎें เคนเคฎें เคเค เคเคธी เคเคเคน เคी เค़เคฐूเคฐเคค เคชเคก़ी เคเคนाँ เคนเคฎ เค เคชเคจी เคซ़ाเคเคฒें, เคซ़ोเคो, เคตीเคกिเคฏो, เคेเคฎ्เคธ เคเคฐ เคธॉเคซ़्เคเคตेเคฏเคฐ เคो เคนเคฎेเคถा เคे เคฒिเค เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคฐเค เคธเคें। เคเคธी เค़เคฐूเคฐเคค เคो เคชूเคฐा เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค Secondary Memory (เคฆ्เคตिเคคीเคฏเค เคฎेเคฎोเคฐी) เคा เคเคตिเคท्เคाเคฐ เคนुเค।
เคเคธे Auxiliary Memory, External Memory เคฏा เคธाเคงाเคฐเคฃ เคญाเคทा เคฎें Storage Device เคญी เคเคนा เคाเคคा เคนै। เคฏเคน เคธीเคชीเคฏू (CPU) เคธे เคธीเคงे เคคौเคฐ เคชเคฐ เคจเคนीं เคुเคก़ी เคนोเคคी เคนै। เคเคฌ เคญी เคนเคฎें เคोเค เคซाเคเคฒ เคोเคฒเคจी เคนोเคคी เคนै, เคคो เคกेเคा เคชเคนเคฒे Secondary Memory เคธे เคจिเคเคฒเคเคฐ Primary Memory (RAM) เคฎें เคाเคคा เคนै, เคเคฐ เคซिเคฐ เคช्เคฐोเคธेเคธเคฐ เคเคธे เคชเคข़เคคा เคนै。
2. Secondary Memory เคी เคฎुเค्เคฏ เคตिเคถेเคทเคคाเคँ
เคช्เคฐाเคเคฎเคฐी เคฎेเคฎोเคฐी เคी เคคुเคฒเคจा เคฎें เคเคธเคฎें เคुเค เค़ाเคธ เคซ़ीเคเคฐ्เคธ เคนोเคคे เคนैं, เคो เคเคธे เคเคคเคจा เค़เคฐूเคฐी เคฌเคจाเคคे เคนैं:
- Non-Volatile (เคธ्เคฅाเคฏी): เคฏเคน เคเคธเคी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคूเคฌी เคนै। เคฌिเคเคฒी เคเคเคจे (Power Cut) เคฏा เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคฌंเคฆ เคนोเคจे เคे เคฌाเคฆ เคญी เคเคธเคฎें เคฐเคा เคกेเคा เคกिเคฒीเค เคจเคนीं เคนोเคคा।
- High Capacity (เคตिเคถाเคฒ เค्เคทเคฎเคคा): เคเคธเคी เคธ्เคोเคฐेเค เค्เคทเคฎเคคा เคฌเคนुเคค เค़्เคฏाเคฆा เคนोเคคी เคนै। เคเค เคे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคฏเคน GB (Gigabytes) เคเคฐ TB (Terabytes) เคฎें เคเคคी เคนै।
- Cost-Effective (เคธเคธ्เคคी): RAM เคे เคฎुเคाเคฌเคฒे เคฏเคน เคाเคซी เคธเคธ्เคคी (Cheap) เคนोเคคी เคนै।
- Slower Speed (เคงीเคฎी เคเคคि): เคूँเคि เคเคธเคฎें เคกेเคा เคฌเคนुเคค เค เคงिเค เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคนोเคคा เคนै, เคเคธเคฒिเค เคเคธे เคชเคข़เคจे (Read) เคเคฐ เคฒिเคเคจे (Write) เคी เคธ्เคชीเคก เคช्เคฐाเคเคฎเคฐी เคฎेเคฎोเคฐी เคธे เคाเคซी เคเคฎ เคนोเคคी เคนै।
3. Secondary Memory เคे เคช्เคฐเคाเคฐ (Types)
เคेเค्เคจोเคฒॉเคी (Technology) เคे เคเคงाเคฐ เคชเคฐ เคธेเคेंเคกเคฐी เคธ्เคोเคฐेเค เคกिเคตाเคเคธ เคो เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे 3 เคญाเคों เคฎें เคฌाँเคा เคा เคธเคเคคा เคนै:
(A) Magnetic Storage (เคुंเคฌเคीเคฏ เคธ्เคोเคฐेเค)
เคฏเคน เคชुเคฐाเคจी เคเคฐ เคธเคฌเคธे เค़्เคฏाเคฆा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคจे เคตाเคฒी เคคเคเคจीเค เคนै। เคเคธเคฎें เคกेเคा เคो เคธ्เคोเคฐ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคฎैเค्เคจेเค (เคुंเคฌเค) เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคธเคे เค ंเคฆเคฐ เคเค เคोเคฒ เคกिเคธ्เค เคूเคฎเคคी เคนै เคिเคธ เคชเคฐ เคกेเคा เคฒिเคा เคाเคคा เคนै।
Hard Disk Drive (HDD)
เคฏเคน เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคा เคชुเคฐाเคจा เคฎुเค्เคฏ เคธ्เคोเคฐेเค เคกिเคตाเคเคธ เคนै। เคเคธเคी เค्เคทเคฎเคคा เคฌเคนुเคค เค़्เคฏाเคฆा (TB เคฎें) เคนोเคคी เคนै เคเคฐ เคฏเคน เคธเคธ्เคคी เคนोเคคी เคนै। เคฒेเคिเคจ เคเคธเคฎें เคूเคฎเคจे เคตाเคฒे เคชाเคฐ्เค्เคธ (Moving parts) เคนोเคจे เคे เคाเคฐเคฃ เคฏเคน เคฅोเคก़ी เคเคตाเค़ เคเคฐเคคी เคนै เคเคฐ เคกेเคा เค्เคฐांเคธเคซเคฐ เคธ्เคชीเคก เคाเคซी เคงीเคฎी เคนोเคคी เคนै।
Floppy Disk
เคฏเคน เคชुเคฐाเคจे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคจे เคตाเคฒा เคเค เคชोเคฐ्เคेเคฌเคฒ เคกिเคตाเคเคธ เคฅा। เคเคธเคी เคธ्เคोเคฐेเค เค्เคทเคฎเคคा เคฌเคนुเคค เคนी เคเคฎ (เคฎाเคค्เคฐ 1.44 MB) เคนुเค เคเคฐเคคी เคฅी। เคเคเคเคฒ เคเคจเคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคฌंเคฆ เคนो เคुเคा เคนै।
(B) Solid State Storage (เคฒेเคेเคธ्เค เคซ्เคฒैเคถ เคฎेเคฎोเคฐी)
เคฏเคน เคเค เคे เคธเคฎเคฏ เคी เคธเคฌเคธे เคเคงुเคจिเค เคเคฐ เคคेเค़ (Fastest) เคคเคเคจीเค เคนै। เคเคธเคฎें เคोเค เคूเคฎเคจे เคตाเคฒा เคนिเคธ्เคธा เคจเคนीं เคนोเคคा, เคฌเคฒ्เคि เคฏเคน เคฎाเคเค्เคฐोเคिเคช (NAND Flash) เคे เค़เคฐिเค เคกेเคा เคธ्เคोเคฐ เคเคฐเคคी เคนै। เคเค เคे เคฎॉเคกเคฐ्เคจ เคฒैเคชเคॉเคช्เคธ เคเคธी เคคเคเคจीเค เคชเคฐ เคเคคे เคนैं:
SATA SSD (2.5 Inch)
เคฏเคน HDD เคैเคธी เคนी เคฆिเคเคคी เคนै เคฒेเคिเคจ เคเคธเคฎें เคिเคช्เคธ เคนोเคคी เคนैं। เคเคธเคी เคธ्เคชीเคก เคนाเคฐ्เคก เคกिเคธ्เค เคธे เคฒเคเคญเค 4-5 เคुเคจा เค़्เคฏाเคฆा เคคेเค़ เคนोเคคी เคนै। เคชुเคฐाเคจे เคฒैเคชเคॉเคช เคो เคซ़ाเคธ्เค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเคธเคा เคธเคฌเคธे เค़्เคฏाเคฆा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคคा เคนै।
NVMe M.2 SSD (Latest)
เคฏเคน เคเค เคी เคธเคฌเคธे เคฒेเคेเคธ्เค เคเคฐ เคธเคฌเคธे เคคेเค़ เคธ्เคोเคฐेเค เคคเคเคจीเค เคนै। เคฏเคน เคฐैเคฎ (RAM) เคी เคธ्เคिเค เคैเคธी เคชเคคเคฒी เคนोเคคी เคนै เคเคฐ เคธीเคงे เคฎเคฆเคฐเคฌोเคฐ्เคก เคชเคฐ เคฒเคเคคी เคนै। เคเคธเคी เคธ्เคชीเคก SATA SSD เคธे เคญी 10 เคुเคจा เค़्เคฏाเคฆा (เคฒเคเคญเค 3500MB/s เคธे 7000+ MB/s เคคเค) เคนोเคคी เคนै। เคนाเค-เคंเคก เคेเคฎिंเค เคเคฐ เคตीเคกिเคฏो เคเคกिเคिंเค เคे เคฒिเค เคฏเคนी เคฏूเค़ เคนोเคคी เคนै।
Pen Drive / USB Drive
เคฏเคน เคเค เคช्เคฒเค-เคंเคก-เคช्เคฒे (Plug & Play) เคซ्เคฒैเคถ เคฎेเคฎोเคฐी เคนै। เคเคธे เคเคธाเคจी เคธे เคेเคฌ เคฎें เคฐเคเคเคฐ เคเคนीं เคญी เคฒे เคाเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै। เคเคธเคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคกेเคा เคो เคเค เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคธे เคฆूเคธเคฐे เคฎें เค्เคฐांเคธเคซเคฐ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคนोเคคा เคนै।
(C) Optical Storage (เคเคช्เคिเคเคฒ เคธ्เคोเคฐेเค)
เคเคธเคฎें เคกेเคा เคो เคชเคข़เคจे เคเคฐ เคฒिเคเคจे เคे เคฒिเค เคฒेเค़เคฐ เคฌीเคฎ (Laser Beam) เคฏा เคช्เคฐเคाเคถ (Light) เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
- CD (Compact Disc): เคเคธเคी เคธ्เคोเคฐेเค เค्เคทเคฎเคคा 700 MB เคคเค เคนोเคคी เคนै। เคเคธเคा เคเคชเคฏोเค เคाเคจे เคฏा เคोเคे เคธॉเคซ़्เคเคตेเคฏเคฐ เคฐเคเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคฅा।
- DVD (Digital Versatile Disc): เคฏเคน เคฆिเคเคจे เคฎें CD เคैเคธी เคนोเคคी เคนै เคฒेเคिเคจ เคเคธเคी เค्เคทเคฎเคคा 4.7 GB เคธे เคฒेเคเคฐ 8.5 GB เคคเค เคนोเคคी เคนै। เคเคธเคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคซिเคฒ्เคฎें เคธ्เคोเคฐ เคเคฐเคจे เคฎें เคนोเคคा เคฅा।
- Blu-Ray Disc: เคฏเคน เคนाเค-เคกेเคซिเคจिเคถเคจ (HD) เคกेเคा เคเคฐ เคฌเคก़े เคेเคฎ्เคธ เคธ्เคोเคฐ เคเคฐเคจे เคे เคाเคฎ เคเคคी เคนै। เคเคธเคी เค्เคทเคฎเคคा 25 GB เคธे 50 GB เคคเค เคนो เคธเคเคคी เคนै।
4. HDD vs SATA SSD vs NVMe SSD (เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เค ंเคคเคฐ)
เค เคเคฐ เคเคช เคเค เคे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคเค เคจเคฏा เคฒैเคชเคॉเคช เคฏा เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เค़เคฐीเคฆเคจे เคा เคฐเคนे เคนैं, เคคो เคเคชเคो เคธ्เคोเคฐेเค เคेเค्เคจोเคฒॉเคी เคे เคฌीเค เคा เคฏเคน เค ंเคคเคฐ เค़เคฐूเคฐ เคชเคคा เคนोเคจा เคाเคนिเค:
| เคคुเคฒเคจा เคा เคเคงाเคฐ | HDD (Hard Disk) | SATA SSD | NVMe M.2 SSD (Latest) |
|---|---|---|---|
| Top Speed (เคฐเคซ़्เคคाเคฐ) | เคฒเคเคญเค 100 - 150 MB/s (เคฌเคนुเคค เคงीเคฎी) | เคฒเคเคญเค 500 - 600 MB/s (เคाเคซी เคคेเค़) | 3500 MB/s เคธे 7500+ MB/s (เคธเคฌเคธे เคคेเค़) |
| Technology (เคคเคเคจीเค) | เคूเคฎเคจे เคตाเคฒी เคฎैเค्เคจेเคिเค เคช्เคฒेเค्เคธ (Moving Parts) | เคซ्เคฒैเคถ เคฎेเคฎोเคฐी เคिเคช्เคธ (เคेเคฌเคฒ เคฆ्เคตाเคฐा เคुเคก़เคคी เคนै) | เคซ्เคฒैเคถ เคฎेเคฎोเคฐी เคिเคช्เคธ (เคธीเคงे เคฎเคฆเคฐเคฌोเคฐ्เคก เคธे เคुเคก़เคคी เคนै) |
| Durability (เคฎเค़เคฌूเคคी) | เคिเคฐเคจे เคชเคฐ เคช्เคฒेเค เคूเค เคธเคเคคी เคนै เคเคฐ เคกेเคा เคกिเคฒीเค เคนो เคธเคเคคा เคนै। | เคฎเค़เคฌूเคค เคนोเคคी เคนै, เคिเคฐเคจे เคชเคฐ เคเคฒ्เคฆी เค़เคฐाเคฌ เคจเคนीं เคนोเคคी। | เคฌเคนुเคค เคฎเค़เคฌूเคค, เคนเคฒ्เคी เคเคฐ 100% เคถॉเค-เคช्เคฐूเคซ เคนोเคคी เคนै। |
| Cost (เคीเคฎเคค) | เคฌเคนुเคค เคธเคธ्เคคी (Cheapest) | เคฎीเคกिเคฏเคฎ (HDD เคธे เคฎเคนँเคी) | เคธเคฌเคธे เคฎเคนँเคी (Expensive) |
| Boot Time (เคตिंเคกोเค เคธ्เคाเคฐ्เค เคนोเคจा) | เคฒเคเคญเค 45 เคธे 60 เคธेเคंเคก เคฒเคเคคे เคนैं। | เคฒเคเคญเค 15 เคธे 20 เคธेเคंเคก เคฒเคเคคे เคนैं। | เคฎाเคค्เคฐ 5 เคธे 8 เคธेเคंเคก เคฎें เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคाเคฒू เคนो เคाเคคा เคนै। |