Difference Between HTTP and HTTPS
เคंเคเคฐเคจेเค เคी เคธुเคฐเค्เคทा เคा เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคธเค - By Avi CSC Point
เคเคฌ เคเคช เคंเคเคฐเคจेเค เคชเคฐ เคोเค เคญी เคตेเคฌเคธाเคเค เคोเคฒเคคे เคนैं, เคคो เคเคธเคे เคฒिंเค (URL) เคी เคถुเคฐुเคเคค เคนเคฎेเคถा HTTP เคฏा HTTPS เคธे เคนोเคคी เคนै। เค़्เคฏाเคฆाเคคเคฐ เคฒोเค เคเคธ เคชเคฐ เคง्เคฏाเคจ เคจเคนीं เคฆेเคคे, เคฒेเคिเคจ เคฏเคน เคเค เคोเคा เคธा เค เค्เคทเคฐ (S) เคคเคฏ เคเคฐเคคा เคนै เคि เคเคชเคे เคฌैंเค เคा เคชाเคธเคตเคฐ्เคก, เคเคชเคे เค्เคฐेเคกिเค เคाเคฐ्เคก เคी เคกिเคेเคฒ्เคธ เคเคฐ เคเคชเคी เคชเคฐ्เคธเคจเคฒ เคैเค्เคธ เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคนैं เคฏा เคซिเคฐ เคोเค เคนैเคเคฐ (Hacker) เคเคจ्เคนें เคुเคชเคे เคธे เคชเคข़ เคฐเคนा เคนै। เคเค Avi CSC Point เคी เคเคธ เคธिเค्เคฏोเคฐिเคी เคฎाเคธ्เคเคฐเค्เคฒाเคธ เคฎें เคนเคฎ เคเคจ เคฆोเคจों เคा เค เคธเคฒी เค ंเคคเคฐ เคเคฐ เคाเคฎ เคเคฐเคจे เคा เคคเคฐीเคा เคธเคฎเคेंเคे।
เคฎाเคจ เคฒीเคिเค เคเคชเคจे เคिเคธी เคตेเคฌเคธाเคเค เคชเคฐ เค เคชเคจा เคชाเคธเคตเคฐ्เคก (Password: 123) เคกाเคฒा। เค เคฌ เคจीเคे เคฆिเค เคเค เคกाเคฏเค्เคฐाเคฎ เคो เคง्เคฏाเคจ เคธे เคฆेเคें เคि HTTP เคเคฐ HTTPS เคฎें เคตो เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคธเคฐ्เคตเคฐ เคคเค เคैเคธे เคชเคนुँเคเคคा เคนै:
⬆️ HTTP (Insecure: Plain Text) ⬆️
⬇️ HTTPS (Secure: Encrypted Text) ⬇️
HTTP (Hypertext Transfer Protocol)
เคฏเคน เคंเคเคฐเคจेเค เคा เคเค เคชुเคฐाเคจा เคเคฐ เคฌेเคธिเค เคจिเคฏเคฎ เคนै। เคเคธเคฎें เคเคชเคा เคกेเคा Plain Text (เคธाเคงाเคฐเคฃ เค เค्เคทเคฐों) เคฎें เค्เคฐैเคตเคฒ เคเคฐเคคा เคนै। เคฏाเคจी เค เคเคฐ เคฌीเค เคฎें เคोเค เคนैเคเคฐ เคเคชเคे เคจेเคเคตเคฐ्เค เคฎें เคुเคธ เคाเค, เคคो เคตเคน เคเคธाเคจी เคธे เคชเคข़ เคธเคเคคा เคนै เคि เคเคชเคจे เค्เคฏा เคाเคเคช เคिเคฏा เคนै। (เคฏเคน เคฌिเคจा เคเคค เคी เคธเคก़เค เคी เคคเคฐเคน เคนै)।
HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure)
เคเคธเคฎें 'S' เคा เคฎเคคเคฒเคฌ Secure (เคธुเคฐเค्เคทिเคค) เคนै। เคฏเคน HTTP เคा เคเคกเคตांเคธ เคฐूเคช เคนै। เคเคธเคฎें เคเคชเคे เคกेเคा เคชเคฐ เคเค เคคाเคฒा เคฒเค เคाเคคा เคนै (Encryption), เคिเคธเคธे เคเคชเคा เคชाเคธเคตเคฐ्เคก 'Pass: 123' เคी เคเคเคน 'x*#9@qL!' เคैเคธे เคुเคช्เคค เคोเคก เคฎें เคฌเคฆเคฒ เคाเคคा เคนै। (เคฏเคน เคเค เคเคตเคฐ्เคก เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคเคจเคฒ เคी เคคเคฐเคน เคนै)।
เคเคธाเคจ เคเคฆाเคนเคฐเคฃ (Real-Life Example)
HTTP เคเค เคชोเคธ्เคเคाเคฐ्เคก (Postcard) เคी เคคเคฐเคน เคนै: เคिเคธ เคชเคฐ เคฒिเคा เคฎैเคธेเค เคกाเคिเคฏा เคฏा เคฐाเคธ्เคคे เคฎें เคोเค เคญी เคชเคข़ เคธเคเคคा เคนै।
HTTPS เคเค เคธीเคฒเคฌंเคฆ เคฒिเคซाเคซे (Sealed Envelope) เคी เคคเคฐเคน เคนै: เคिเคธे เคธिเคฐ्เคซ เคตเคนी เคंเคธाเคจ เคोเคฒ เคธเคเคคा เคนै, เคिเคธเคे เคชाเคธ เคเคธเคी เคाเคฌी (Key) เคนै, เคฐाเคธ्เคคे เคฎें เคोเค เคญी เคเคธे เคจเคนीं เคชเคข़ เคธเคเคคा।
เคธเคฐเคाเคฐी เคชเคฐीเค्เคทाเคं เคเคฐ เคंเคเคฐเคต्เคฏू เคฎें เคฏเคน เค ंเคคเคฐ เคธเคฌเคธे เค़्เคฏाเคฆा เคชूเคा เคाเคคा เคนै। เคเคธे เคง्เคฏाเคจ เคธे เคธเคฎเคें:
| HTTP (เค เคธुเคฐเค्เคทिเคค) | HTTPS (เคธुเคฐเค्เคทिเคค) |
|---|---|
| Full Form: Hypertext Transfer Protocol. | Full Form: Hypertext Transfer Protocol Secure. |
| Security: เคเคธเคฎें เคोเค เคธुเคฐเค्เคทा (Encryption) เคจเคนीं เคนोเคคी। เคกेเคा เคो เคนैเค เคเคฐเคจा เคเคธाเคจ เคนै। | Security: เคเคธเคฎें เคกेเคा Encrypt เคนोเคคा เคนै। เคนैเคเคฐ เคเคธे เคจเคนीं เคชเคข़ เคธเคเคคे। |
| Certificate: เคเคธเคे เคฒिเค เคिเคธी SSL/TLS เคธเคฐ्เคिเคซिเคेเค เคी เค़เคฐूเคฐเคค เคจเคนीं เคนोเคคी। | Certificate: เคเคธे เคเคฒाเคจे เคे เคฒिเค เคตेเคฌเคธाเคเค เคे เคชाเคธ SSL Certificate เคนोเคจा เค เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนै। |
| Port Number: เคฏเคน เคंเคเคฐเคจेเค เคชเคฐ เคกेเคा เคญेเคเคจे เคे เคฒिเค Port 80 เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคเคฐเคคा เคนै। | Port Number: เคฏเคน เคกेเคा เคญेเคเคจे เคे เคฒिเค เคธुเคฐเค्เคทिเคค Port 443 เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคเคฐเคคा เคนै। |
| URL Icon: เคฌ्เคฐाเคเค़เคฐ เคฎें เคเคธเคे เคเคे 'Not Secure' (เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคจเคนीं) เคฒिเคा เคเคคा เคนै। | URL Icon: เคฌ्เคฐाเคเค़เคฐ เคฎें เคเคธเคे เคเคे เคเค เคฌंเคฆ เคคाเคฒे (Padlock) ๐ เคा เคจिเคถाเคจ เคเคคा เคนै। |
| Use (เคเคนाँ เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคคा เคนै?): เคธिเคฐ्เคซ เคจ्เคฏूเค़ เคชเคข़เคจे เคฏा เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฌ्เคฒॉเค เคตेเคฌเคธाเคเค्เคธ เคชเคฐ (เคเคนाँ เคกेเคा เคจเคนीं เคกाเคฒเคจा เคนोเคคा)। | Use: เคฌैंเคिंเค, เคถॉเคชिंเค, เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคเคฐ เคนเคฐ เคเคธ เคธाเคเค เคชเคฐ เคเคนाँ เคเคช เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคกाเคฒเคคे เคนैं। |
Avi CSC Point Final Words
เคंเคเคฐเคจेเค เคी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคธाเคตเคงाเคจी เคนी เคธुเคฐเค्เคทा เคนै। เคเคญी เคญी เคिเคธी เคเคธी เคตेเคฌเคธाเคเค เคชเคฐ เค เคชเคจा เคฌैंเค เค เคाเคंเค, เคाเคฐ्เคก เคจंเคฌเคฐ เคฏा เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคจ เคกाเคฒें เคिเคธเคे URL เคฎें HTTPS (เคเคฐ เคคाเคฒे เคा เคจिเคถाเคจ) เคจ เคนो। เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคฐเคนें เคเคฐ เคฆूเคธเคฐों เคो เคญी เคเคธเคे เคฌाเคฐे เคฎें เคฌเคคाเคं। เคคเคเคจीเค เคी เคเคธी เคนी เคถाเคจเคฆाเคฐ เคเคฐ 100% เคธเคนी เคाเคจเคाเคฐी เคे เคฒिเค Avi CSC Point เคชเคฐ เคฌเคจे เคฐเคนें!