VLOOKUP vs HLOOKUP in Excel
Master Data Searching with Avi CSC Point
เค เคเคฐ เคเคช เคिเคธी เคญी เคंเคชเคจी เคฎें Data Entry, MIS Executive เคฏा Back Office เคी เคจौเคเคฐी เคे เคฒिเค เคंเคเคฐเคต्เคฏू เคฆेเคจे เคाเคคे เคนैं, เคคो เคเค เคธเคตाเคฒ เคนเคฎेเคถा เคชूเคा เคाเคคा เคนै: "เค्เคฏा เคเคชเคो VLOOKUP เคเคคा เคนै?" เคเค เคฌเคก़े เคกेเคाเคฌेเคธ (เคนเค़ाเคฐों เคฒाเคเคจ เคी เคถीเค) เคฎें เคธे เคिเคธी เค़ाเคธ เคต्เคฏเค्เคคि เคฏा เคช्เคฐोเคกเค्เค เคी เคाเคจเคाเคฐी เคธेเคंเคกों เคฎें เคขूँเคข เคจिเคाเคฒเคจे เคा เคाเคฎ VLOOKUP เคเคฐ HLOOKUP เคเคฐเคคे เคนैं। เคเคเค, เคเคจ เคฆोเคจों เคे เคฌीเค เคे เคซเคฐ्เค เคเคฐ เคเคจ्เคนें เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคเคฐเคจे เคे เค เคूเค เคคเคฐीเคे เคो เคเคธाเคจ เคญाเคทा เคฎें เคธเคฎเคเคคे เคนैं।
VLOOKUP (Vertical)
เคเคฌ เคกेเคा เคเคก़ी เคฒाเคเคจों (Columns) เคฎें เคเคชเคฐ เคธे เคจीเคे เคी เคคเคฐเคซ เคฒिเคा เคนो, เคคเคฌ เคนเคฎ VLOOKUP เคฒเคाเคคे เคนैं।
HLOOKUP (Horizontal)
เคเคฌ เคกेเคा เคฒेเคी เคนुเค เคฒाเคเคจों (Rows) เคฎें เคฌाเคँ เคธे เคฆाเคँ เคคเคฐเคซ เคฒिเคा เคนो, เคคเคฌ HLOOKUP เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคคा เคนै。
เคฎाเคจ เคฒीเคिเคฏे เคเคชเคो เคिเคธी เคाเคค्เคฐ เคा 'Roll Number' เคกाเคฒเคเคฐ เคเคธเคा 'เคจाเคฎ' เคोเคเคจा เคนै। เคเคธเคा เคซॉเคฐ्เคฎूเคฒा 4 เคนिเคธ्เคธों เคฎें เคฌंเคा เคนोเคคा เคนै:
เค्เคฏा เคขूँเคขเคจा เคนै?
เคเคนाँ เคขूँเคขเคจा เคนै? (Range)
เคिเคธ เคॉเคฒเคฎ เคฎें เคนै?
0 (Exact Match)
Lookup Value
เคฏเคน เคตเคน เคीเฅ เคนै เคिเคธเคे เคเคงाเคฐ เคชเคฐ เคเคช เคธเคฐ्เค เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं। เคैเคธे Employee ID, Roll No., เคฏा Mobile Number।
Table Array
เคฏเคน เคเคชเคे เคกेเคा เคी เคชूเคฐी เคฐेंเค เคนोเคคी เคนै (เคैเคธे A1 เคธे D100 เคคเค)। เคเคชเคो เคชूเคฐे เคेเคฌเคฒ เคो เคธेเคฒेเค्เค เคเคฐเคจा เคนोเคคा เคนै।
Column Index Number
เคเคธ เคॉเคฒเคฎ เคा เคจंเคฌเคฐ เคเคนाँ เคธे เคเคชเคो เคंเคธเคฐ เคाเคนिเค। เค เคเคฐ 'เคจाเคฎ' เคฆूเคธเคฐे เคॉเคฒเคฎ (B) เคฎें เคนै, เคคो เคฏเคนाँ '2' เคฒिเคेंเคे।
Exact Match (0)
เคนเคฎेเคถा เคซॉเคฐ्เคฎूเคฒे เคे เคเฅिเคฐ เคฎें 0 (Zero) เคฏा FALSE เคฒเคाเคฏें। เคเคธเคธे เคเคชเคो เคเคเคฆเคฎ เคธเคीเค (Exact) เคฐिเคเคฒ्เค เคฎिเคฒेเคा।
Alert: #N/A Error เค्เคฏों เคเคคा เคนै?
VLOOKUP เคฒเคाเคคे เคธเคฎเคฏ เคธเคฌเคธे เคเคฎ เคเคฐเคฐ #N/A เคนोเคคा เคนै। เคเคธเคा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै "Not Available"। เคฏเคน เคคเคฌ เคเคคा เคนै เคเคฌ เคเคช เคो Roll No. เคฏा ID เคธเคฐ्เค เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं, เคตเคน เคเคชเคे เคฎुเค्เคฏ เคกेเคा (Table Array) เคฎें เคฎौเคूเคฆ เคนी เคจเคนीं เคนै, เคฏा เคซिเคฐ เคธ्เคชेเคฒिंเค เคฎें เคोเค เคเคฒเคคी เคนै (เคธ्เคชेเคธ เคी เคเคฒเคคी)।
HLOOKUP เคฌिเคฒ्เคुเคฒ VLOOKUP เคी เคคเคฐเคน เคนी เคाเคฎ เคเคฐเคคा เคนै, เคฌเคธ เคเคธเคฎें เคซเคฐ्เค เคเคคเคจा เคนै เคि เคฏเคน Column (เคॉเคฒเคฎ) เคी เคฌเคाเคฏ Row (เคฒाเคเคจ) เคा เคจंเคฌเคฐ เคฎांเคเคคा เคนै। เค เคเคฐ เคเคชเคा เคกेเคा เคนॉเคฐिเคॉเคจ्เคเคฒ (เคฒेเคा เคนुเค) เคนै, เคैเคธे เคเคจเคตเคฐी, เคซเคฐเคตเคฐी, เคฎाเคฐ्เค เค เคฒเค-เค เคฒเค เคॉเคฒเคฎ เคฎें เคจा เคนोเคเคฐ เคเค เคนी เคฐो เคฎें เคนैं, เคคเคฌ เคนเคฎ HLOOKUP เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฏเคนाँ 3 เคा เคฎเคคเคฒเคฌ เคॉเคฒเคฎ เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เคि เคคीเคธเคฐी Row (เคฒाเคเคจ) เคนै।
| เคซीเคเคฐ (Feature) | VLOOKUP | HLOOKUP |
|---|---|---|
| เคฒुเคเค เคช เคा เคคเคฐीเคा | Vertical (เคเคชเคฐ เคธे เคจीเคे) | Horizontal (เคฌाเคँ เคธे เคฆाเคँ) |
| เคกेเคा เคी เคฌเคจाเคตเค | เคนेเคกिंเค्เคธ Columns (A, B, C) เคฎें เคนोเคคी เคนैं | เคนेเคกिंเค्เคธ Rows (1, 2, 3) เคฎें เคนोเคคी เคนैं |
| เคธिंเคैเค्เคธ เคฎें เค ंเคคเคฐ | Col_index_num (เคॉเคฒเคฎ เคจंเคฌเคฐ) เคฎांเคเคคा เคนै | Row_index_num (เคฐो เคจंเคฌเคฐ) เคฎांเคเคคा เคนै |
| เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ (Usage) | 95% เคฎाเคฎเคฒों เคฎें (เคธเคฌเคธे เฅ्เคฏाเคฆा เคเคชเคฏोเค) | เคेเคตเคฒ 5% เคฎाเคฎเคฒों เคฎें (เคเคฌ เคกेเคा เคนॉเคฐिเคॉเคจ्เคเคฒ เคนो) |
Avi CSC Point Final Words
VLOOKUP เคเค्เคธेเคฒ เคा เคตो เคนเคฅिเคฏाเคฐ เคนै เคिเคธเคे เคฌिเคจा เคเคซिเคธ เคा เคाเคฎ เค เคงूเคฐा เคนै। เคฏाเคฆ เคฐเคें, VLOOKUP เคนเคฎेเคถा เคกेเคा เคो เคฌाเคँ เคธे เคฆाเคँ (Left to Right) เคी เคคเคฐเคซ เคขूँเคขเคคा เคนै। เคเคช เคिเคธ เคीเค़ เคो เคธเคฐ्เค เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं, เคตเคน เคเคชเคे เคธेเคฒेเค्เค เคिเค เคเค เคेเคฌเคฒ เคे เคธเคฌเคธे เคชเคนเคฒे เคॉเคฒเคฎ เคฎें เคนोเคจी เคाเคนिเค। เคเค्เคธेเคฒ เคा เคเค्เคธเคชเคฐ्เค เคฌเคจเคจे เคे เคฒिเค เคนเคฎाเคฐे เคเคธे เคนी เคช्เคฐैเค्เคिเคเคฒ เค्เคฏूเคोเคฐिเคฏเคฒ्เคธ เคซॉเคฒो เคเคฐเคคे เคฐเคนें!