What is IP Address and MAC Address?
เคंเคเคฐเคจेเค เคจेเคเคตเคฐ्เคिंเค เคा เคธเคฌเคธे เค़เคฐूเคฐी เคांเคธेเคช्เค - By Avi CSC Point
เคเคฌ เคเคช เคिเคธी เคो เคเคค (Letter) เคฏा เคชाเคฐ्เคธเคฒ เคญेเคเคคे เคนैं, เคคो เคเคชเคो เคเคธเคा 'เคชเคคा' (Address) เคाเคนिเค เคนोเคคा เคนै। เค ीเค เคเคธी เคคเคฐเคน, เคंเคเคฐเคจेเค เคชเคฐ เคเคฌ เคนเคฎ เคोเค เคซोเคो, เคตीเคกिเคฏो เคฏा เคฎैเคธेเค เคिเคธी เคฆूเคธเคฐे เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคฏा เคฎोเคฌाเคเคฒ เคชเคฐ เคญेเคเคคे เคนैं, เคคो เคंเคเคฐเคจेเค เคो เคญी เคเคธ เคกिเคตाเคเคธ เคा 'เคชเคคा' เคाเคนिเค เคนोเคคा เคนै। เคंเคเคฐเคจेเค เคी เคญाเคทा เคฎें, เคนเคฐ เคฎोเคฌाเคเคฒ เคเคฐ เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคे เคชाเคธ 2 เคคเคฐเคน เคे เคชเคคे เคนोเคคे เคนैं: เคเค เคो เคเคญी เคจเคนीं เคฌเคฆเคฒเคคा (MAC Address) เคเคฐ เคฆूเคธเคฐा เคो เคเคเคน เคे เคนिเคธाเคฌ เคธे เคฌเคฆเคฒ เคाเคคा เคนै (IP Address)। เคเคเค เคเคธे เคชूเคฐी เคเคนเคฐाเค เคธे เคธเคฎเคเคคे เคนैं।
MAC Address
Hardware Addressเคंเคชเคจी เคฆ्เคตाเคฐा เคกिเคตाเคเคธ เคฎें เคซिเค्เคธ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
IP Address
Network Addressเคंเคเคฐเคจेเค เคช्เคฐोเคตाเคเคกเคฐ (Jio/Airtel) เคฆ्เคตाเคฐा เคฆिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคญौเคคिเค เคชเคคा (Physical Address)
MAC Address เคिเคธी เคญी เคกिเคตाเคเคธ (เคฎोเคฌाเคเคฒ, เคฒैเคชเคॉเคช) เคा เคซिเคिเคเคฒ เคเคก्เคฐेเคธ เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคกिเคตाเคเคธ เคे เค ंเคฆเคฐ เคฒเคे เคจेเคเคตเคฐ्เค เคाเคฐ्เคก (NIC) เคฎें เคนाเคฐ्เคกเคตेเคฏเคฐ เคฌเคจाเคจे เคตाเคฒी เคंเคชเคจी เคฆ्เคตाเคฐा เคชเคฐเคฎाเคจेंเค เคซीเคก เคเคฐ เคฆिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคैเคธा เคฆिเคเคคा เคนै? (Format)
เคฏเคน 48-bit (เคฌिเค) เคा เคเค เคนेเค्เคธाเคกेเคธिเคฎเคฒ (Hexadecimal) เคจंเคฌเคฐ เคนोเคคा เคนै। เคเคธे เคोเคฒเคจ (:) เคฏा เคกैเคถ (-) เคธे เค
เคฒเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคเคฆाเคนเคฐเคฃ: 00:1A:2B:3C:4D:5E
เคฒॉเคिเคเคฒ เคชเคคा (Logical Address)
IP Address เคंเคเคฐเคจेเค เคी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคเคชเคे เคกिเคตाเคเคธ เคी เคชเคนเคाเคจ เคนै। เคเคฌ เคเคช เคंเคเคฐเคจेเค เคธे เคुเคก़เคคे เคนैं, เคคो เคเคชเคा เคฐाเคเคเคฐ เคฏा เคธिเคฎ เคंเคชเคจी (ISP) เคเคชเคो เคฏเคน เคชเคคा เคฆेเคคी เคนै। เค เคเคฐ เคเคช เคฆिเคฒ्เคฒी เคธे เคฎुंเคฌเค เคाเคंเคे, เคคो เคเคชเคा IP เคเคก्เคฐेเคธ เคฌเคฆเคฒ เคाเคเคा।
เคैเคธा เคฆिเคเคคा เคนै? (Format)
เคฏเคน เคฆो เคคเคฐเคน เคा เคนोเคคा เคนै: IPv4 (32-bit) เคो เคจंเคฌเคฐों เคฎें เคนोเคคा เคนै, เคเคฐ IPv6 (128-bit) เคो เค
เค्เคทเคฐों เคเคฐ เคจंเคฌเคฐों เคा เคฎिเค्เคธ เคนोเคคा เคนै।
เคเคฆाเคนเคฐเคฃ (IPv4): 192.168.0.1
เคเคธाเคจ เคเคฆाเคนเคฐเคฃ (Real-Life Example)
เคฎाเคจ เคฒीเคिเค เคเคชเคा เคเค เคเคฐ เคนै।
MAC Address: เคฏเคน เคเคชเคे เคเคฐ เคा 'เคฐเคिเคธ्เค्เคฐी เคจंเคฌเคฐ' (เคฏा เคเคงाเคฐ เคाเคฐ्เคก) เคนै, เคो เค़िंเคฆเคी เคญเคฐ เคเคญी เคจเคนीं เคฌเคฆเคฒेเคा।
IP Address: เคฏเคน เคเคชเคा 'เคชोเคธ्เคเคฒ เคเคก्เคฐेเคธ' (เคชिเคจ เคोเคก) เคนै। เค
เคเคฐ เคเคช เคถเคนเคฐ เคฌเคฆเคฒเคเคฐ เคिเคฐाเค เคे เคเคฐ เคฎें เคाเคंเคे, เคคो เคเคชเคा เคชोเคธ्เคเคฒ เคเคก्เคฐेเคธ (IP) เคฌเคฆเคฒ เคाเคเคा, เคฒेเคिเคจ เคเคชเคा เคเคงाเคฐ เคाเคฐ्เคก (MAC) เคตเคนी เคฐเคนेเคा!
| เคซीเคเคฐ (Feature) | IP Address | MAC Address |
|---|---|---|
| เค्เคฏा เคนै? | เคฏเคน เคเค เคฒॉเคिเคเคฒ (Logical) เคเคก्เคฐेเคธ เคนै। | เคฏเคน เคเค เคซिเคिเคเคฒ (Physical) เคเคก्เคฐेเคธ เคนै। |
| เคौเคจ เคฆेเคคा เคนै? | เคंเคเคฐเคจेเค เคธเคฐ्เคตिเคธ เคช्เคฐोเคตाเคเคกเคฐ (ISP) เคฏा เคฐाเคเคเคฐ เคฆेเคคा เคนै। | เคกिเคตाเคเคธ เคฌเคจाเคจे เคตाเคฒी เคंเคชเคจी (Manufacturer) เคฆेเคคी เคนै। |
| เค्เคฏा เคฏเคน เคฌเคฆเคฒเคคा เคนै? | เคนाँ, เคจेเคเคตเคฐ्เค เคฏा เคเคเคน เคฌเคฆเคฒเคจे เคชเคฐ เคฏเคน เคฌเคฆเคฒ เคाเคคा เคนै। | เคจเคนीं, เคฏเคน เคชเคฐเคฎाเคจेंเค เคนोเคคा เคนै (เคเคญी เคจเคนीं เคฌเคฆเคฒเคคा)। |
| เคธाเคเค (Size) | 32-bit (IPv4) เคฏा 128-bit (IPv6) | 48-bit (เคเคน เคญाเคों เคฎें เคฌंเคा เคนुเค) |
| เคเคเคธเคเค เคฎॉเคกเคฒ (OSI) | เคฏเคน Network Layer (Layer 3) เคชเคฐ เคाเคฎ เคเคฐเคคा เคนै। | เคฏเคน Data Link Layer (Layer 2) เคชเคฐ เคाเคฎ เคเคฐเคคा เคนै। |
Q1. เค्เคฏा เคนเคฎ เค เคชเคจा MAC Address เคฌเคฆเคฒ เคธเคเคคे เคนैं?
Q2. IPv4 เคเคฐ IPv6 เคฎें เค्เคฏा เค ंเคคเคฐ เคนै?
Q3. เคฎैं เค เคชเคจे เคฎोเคฌाเคเคฒ/เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคा IP เคเคฐ MAC Address เคैเคธे เคฆेเคूँ?
เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคฎें: Command Prompt (CMD) เคोเคฒें เคเคฐ
ipconfig /all เคाเคเคช เคเคฐเคे Enter เคฆเคฌाเคं।
Avi CSC Point Final Words
เคंเคเคฐเคจेเค เคी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคกेเคा เคा เคธเคนी เคเคเคน เคชเคนुँเคเคจा เคเคจ्เคนीं เคฆो เคเคก्เคฐेเคธेเคธ (IP เคเคฐ MAC) เคी เคตเคเคน เคธे เคฎुเคฎเคिเคจ เคนो เคชाเคคा เคนै। เคเคฌ เคเคช เคंเคเคฐเคจेเค เคชเคฐ เคुเค เคธเคฐ्เค เคเคฐเคคे เคนैं, เคคो IP Address เคกेเคा เคो เคเคชเคे เคเคฐ (เคฐाเคเคเคฐ) เคคเค เคฒाเคคा เคนै, เคเคฐ MAC Address เคเคธ เคกेเคा เคो เคเคชเคे เคชเคฐ्เคธเคจเคฒ เคกिเคตाเคเคธ (เคฎोเคฌाเคเคฒ) เคคเค เคชเคนुँเคाเคคा เคนै। เคจेเคเคตเคฐ्เคिंเค เคी เคเคธी เคนी เคถाเคจเคฆाเคฐ เคเคฐ เคเคจ-เคกेเคช्เคฅ เคाเคจเคाเคฐी เคे เคฒिเค Avi CSC Point เคชเคฐ เคฌเคจे เคฐเคนें!